Raoul Boucke

Nederland wordt bang gemaakt. Bang voor ziekte, bang voor ouderdom en bang voor het verkeer. Inspelen op angstgevoelens is een effectief middel om zieltjes te winnen. De commercie maakt daar al heel lang handig gebruik van. Niet om die angst weg te nemen, hoewel ze ons dat wel willen doen geloven. Wij kopen ons arm aan groene thee met anti-oxidanten, yoghurtjes die alle kanten op draaien en anti-rimpelcremes met ingrediënten die het uiterste vragen van het scheikundig periodiek systeem der elementen. Helaas hebben sommige politici de angstfactor ook ontdekt om kiezers voor zich te winnen. De Nederlandse kiezer wordt bang gemaakt voor alles dat hem vreemd is. En in deze tijd van globalisering, vergrijzing, klimaatverandering en economische crisis zijn er nogal veel dingen waar de kiezer niet bekend mee is.

Dat is ronduit kwalijk, want angst remt onze ontwikkeling. Juist nu er grote uitdagingen liggen, is durf nodig. Grote delen van de wereld moeten nog op een basisniveau van welvaart komen en ondertussen moeten wij aan de slag met een veranderend klimaat, een afnemende biodiversiteit en een schaarste aan natuurlijke hulpbronnen.

Het is duidelijk dat wij deze uitdagingen tegemoet moeten treden met nieuwe, slimme, innovatieve ideeën. Daar is politiek leiderschap voor nodig. Leiderschap om de maatschappelijke acceptatie voor de benodigde verandering en vernieuwing te creëren. Mensen zijn niet bang voor een moeilijke boodschap. Als die maar eerlijk is en de oplossingen helder geformuleerd worden.

D66 heeft de afgelopen jaren op veel vlakken durf getoond. Of het nu gaat om de steun voor het rekeningrijden of het geleidelijk verhogen van de AOW leeftijd.
In het nieuwe verkiezingsprogramma kiest D66 voor een radicale omslag naar een duurzame energiehuishouding. Ambitieus, maar toch realistisch. Daarmee toont D66 zich een partij die gelooft dat een schonere planeet en economische ontwikkeling hand in hand kunnen gaan.

Kortom, D66 toont met haar verkiezingsprogramma geen partij van bange mensen te zijn, maar een partij die durft te denken in kansen en mogelijkheden.

Telkens als ik in een vliegtuig stap, vertelt een vriendelijke stewardess dat ik in geval van nood eerst het zuurstofmasker bij mijzelf moet aanbrengen en pas daarna bij eventuele kinderen naast mij. Toen ik dit laatst weer hoorde, deed het mij denken aan vergelijkbare boodschappen die ik ooit las over  liefde, geluk en vertrouwen: ‘Je kunt pas werkelijk iemand liefhebben, wanneer je eerst van jezelf houdt,’ ‘Je kunt alleen geluk schenken, wanneer je zelf gelukkig bent,’ en ‘Je kunt slechts vertrouwen wekken wanneer je ook jezelf vertrouwt.’

In de politiek is het niet anders.

Bij veel partijen staat partijpolitiek voorop. Politici ontlenen hun persoonlijke standpunten aan het partijprogramma en afwijkingen van de partijlijn worden vaak niet gewaardeerd. In het verleden heeft dit geleid tot diverse afsplitsingen door personen die zich niet konden vinden in de visie van hun partij. Dit heeft vaak enorme gevolgen voor het Nederlandse politieke landschap, het stof van de laatste verkiezingen is nog nauwelijks neergedaald.

Helaas leidt ‘eendracht maakt macht’ in de politiek vaak tot onjuiste interpretaties. Wetenschappers weten sinds jaar en dag dat complexe systemen (zoals mierenhopen, immuunsystemen, bedrijven en steden) hun succes ontlenen aan diversiteit. Juist wanneer onderdelen van het systeem van elkaar verschillen, is het systeem als geheel stabieler en flexibeler. Dit geldt voor cellen in een organisme, voor diersoorten in een ecosystem, voor bedrijven in een economie en voor personen in een groep. En ja… ook voor politici in een partij.

Wat dat betreft heeft D66 als geen ander de beste kansen op het creëren van een stabiel systeem. Juist D66 is een partij die erkent dat het eerst gaat om het individu en pas daarna om de groep. Je moet eerst één zijn met jezelf, voordat je eenheid kunt brengen in de groep. Vertrouwen hebben in jezelf, voordat je kunt werken aan het vertrouwen binnen de partij. Een diversiteit aan individuen resulteert in stabiliteit van het team.

Kortom, alleen een partij die ruimte geeft aan het ‘ik’, krijgt een stevige basis voor het ‘wij’.